Kelebeğin Rüyası’na Yolculuk

Zonguldak Şehir Rehberi ile Yılmaz Erdoğan’ın Kelebeğin Rüyası’na Yolculuk

Kelebeğin Rüyası’na Yolculuk
banner170

Bu yazıdaki amacım malum döviz kuru kaynaklı seyahat rotasını yurt içine çevirip kendisine alternatif arayanlarla, hakkında çok az şey bildiği fakat gittiğinde etkilenmeyi umduğu yerler deneyimlemek isteyenlere bilgi sunmak. Zonguldak’a nasıl gelirsiniz, nerede kalabilirsiniz, neler yemelisiniz, vaktinizi nasıl değerlendirirsiniz, bu sorular ve daha fazlası için yanıtlar yazı içeriğinde… Haydi, hep beraber Zonguldak Gezi Rehberi ile Yılmaz Erdoğan’ın Kelebeğin Rüyası‘na yolculuk edelim.

Zonguldak Şehir Merkezi – Zonguldak Gezi Rehberi

Bilgi yarışmalarında size “Cumhuriyetin İlk Kenti Hangisidir?” sorusu sorulursa sakın seyirciye sormayın! Biz Zonguldaklılar bu bilgiyi sır gibi sakladığımızdan olsa gerek bizim dışımızda kimse doğru yanıtı bilmez.

Sizin de her gittiğiniz yerden kendilerine bir şeyler getirmenizi isteyen arkadaşlarınız var mı? Peki, Zonguldak’a gittiğinizde sizden kömür isteyen olursa… Sessizce ortamdan uzaklaşın, onlara hediye edebileceğiniz daha güzel şeyler bulacaksınız.

Zonguldak denildiğinde akla ilk ne gelir?

Kömüürrr…  Yani nam-ı diğer “Karaelmas”

Maden Ocağı – Zonguldak Gezi Rehberi

1800’lü yıllardan bu yana Anadolu’da taş kömürü çıkarılan tek kent Zonguldak. Tabi kömürle yatıp kömürle kalkmıyoruz, yani artık öyle değil! T.T.K. denildiğinde bazılarının aklına Türk Ticaret Kanunu gelir, Zonguldaklılar içinse “her şey”  yani Türkiye Taş Kömürü Kurumu (TTK) gelir. Şöyle düşünün cumhuriyetin ilk yıllarında kömür ve buna bağlı enerji santralleri ile ülkenin sanayisini ayakta tutan bir şehir ve öyle bir yönetimi var ki, altyapı hizmetlerinden sosyal yardımlara, şehir planlamasından eğitime kadar yaşama dair birçok şeye onlar karar veriyor. Yolları onlar yapıyor, şehire elektriği onlar sağlıyor, okulları onlar inşa ediyor, sağlık hizmetlerini onlar koordine ediyor. Tabi artık böyle değil! Kömüre bağlı Türkiye’nin ilk termik santrali (ÇATES) ve demir-çelik fabrikaları (ERDEMİRKARDEMİR) da Zonguldak’ta kurulmuş.

Santraller Bölgesi – Zonguldak Gezi Rehberi

Bu arada dönemin Zonguldak’ı, Safranbolu ile tanıdığınız Karabük ve Amasra ile tanıdığınız Bartın’ı da kapsıyormuş. Eğer ülke sanayisinin tarihini gözlemlemek istiyorsanız size unutulmaz bir deneyim yaşatabilir bu seyahat.

Gelelim bu yazının başlığını alıntıladığım ve Zonguldak’a gelmeden izlemenizi tavsiye ettiğim filme… Yılmaz Erdoğan’ın yazıp yönettiği “Kelebeğin Rüyası” filmi Zonguldak’ta çekilmiş ve dönemin Zonguldak’ını anlatıyor.

..Belki de bir kelebek o kadar memnun ki rüyasından,

Hiç uyanmak istemiyor uykusundan.

Kelebeğin Rüyası – Zonguldak Gezi Rehberi

Size masalsı gelecek, izlemelisiniz. Spoiler vermeden özet geçeyim. Filmde neler mi var; kömür madenini Zonguldak’ta çıkarmak üzere gelen İngiliz ve Fransızların alışkanlıkları ile şekillenen yaşam standartları, mimarisi ve kültürünün etkileri ile fener ve kılıç gibi mahalleler, cumhuriyet baloları, edebiyat dergileri, her türlü sanatsal ve sportif aktivite, ilk tenis kortları, deniz klüpleri, meslek gruplarına göre ayrılan lokaller ve cemiyetler (maden mühendisleri cemiyeti –alt cemiyet& üst cemiyet, tabipler lokalimemurlar lokali vb.) nezih ve refah bir yaşam…

Bir yanda yukarıda saydığım sınırlı alanlarla yaşayan kesim, diğer yanda aileleri şehrin tepe köylerinde kendileri ise “pavyon” adı verilen işçi lojmanlarında yaşayan, zor şartlarda madende çalışması mecburi olan (bknz: mükellefiyet dönemi), çoğunlukla verem ve akciğer rahatsızlıkları veya maden kazaları nedeniyle malulen emekli veya maden şehidi olan işçilerimiz…

Bunlar dönemin Zonguldak’ı, günümüzde şartlar ve yaşam koşulları ne ilk anlatımdaki kadar iyi, ne de ikinci anlatımdaki kadar kötü. Ben de bahsettiğim Fener Mahallesi’nde (Tescilli Manolya Ağaçları) TTK’nın lojmanlarında (Tescilli Fransız Evleri) büyüyen biriyim. Bu satırları yazarken tüylerim diken diken…

Ve işte ben…

Madenci Kızı Ümran – Zonguldak Gezi Rehberi

Zonguldak’ın Şiir Damarı

Yılmaz Erdoğan’ın bir sözü… “Zonguldak kömür damarlarıyla bilinir ama köklü şiir damarları vardır”. Ben bu sözü kulaktan kulağa duydum, umarım doğru yansıtmışımdır. Zonguldak‘ın şiir damarı söz konusu olduğunda ilk akla geleni Orhan Vali Kanık’ın şu dizeleri:

Siyah akar Zonguldağın deresi

Yüz karası değil, kömür karası

Böyle kazanılır ekmek parası

Kelebeğin RüyasıTürkiye’nin ilk bağış okulu 1938 kuruluşlu Zonguldak Mehmet Çelikel Lisesi‘nde (ben de oradan mezunum) öğretmenlik yapan Behçet Necatigil’in şair Muzaffer Tayyip Uslu ve Rüştü Onur’la ilişkilerini de konu alıyor.

4114 Yıllık Porsuk Ağacı

Kömür diyorduk ama yeni bir keşfimiz var. Zonguldak Alaplı’daki Tabiat Anıtı’nda dünyanın en yaşlı porsuk ağacı ve Türkiye’nin en yaşlı ağacı tescillendi. Doğaseverler bu 4114 yaşındaki ağacı görmek isteyeceklerdir. Linkteki haritadaki QR kodunu okutarak konumunu bulabilirsiniz. Kimler o tarihi porsuk ağacının koca gövdesine sarılmaya çalışarak poz vermek ister?

4114 Yaşındaki Porsuk Ağacı – Zonguldak Gezi Rehberi

Zonguldak’a Nasıl Gidilir?

Şahsi Araçla Ulaşım

Zonguldak, tünellerle girip tünellerle çıkacağınız bir şehir. Yarı kapalı cezaevi esprilerini duyabilirsiniz bu yüzden. Ama korkmayın! karşınıza deniz manzaralı balkonu, her evin standardı olan bir şehir çıkacak.

Her evin standardıdır denize bakan balkonlar – Zonguldak Gezi Rehberi

İstanbul’dan 330 km, Ankara’dan 275 km mesafede ZonguldakAnkara veya İstanbulistikametinden şehre giriş yapabilirsiniz ama kişisel tavsiyem İstanbul-Düzce-Alaplı-Ereğligüzergâhını takip ederek sahil şeridinden denizi seyrederek gelmenizdir. Dönüş rotanızı da Bartın (Amasra) – Kastamonu –Sinop veya Karabük (Safranbolu) – Ankara üzerinden kurgulayabilirsiniz.

Kömüre Giden Demiryolu

Otobüsle gelebilirsiniz veya nostaljik tren yolculuğu tercih ediyorsanız Ankara üzerinden trenle gelebilirsiniz. Doğu Ekspresi, Van Ekspresi deneyimleyenleri göreyim? Bir de Ankara-Irmak-Karabük-Zonguldak demiryolu hattını deneyin derim! Bunun için size harika bir “Kömüre Giden Demiryolu” tren seyahati rotası linki vereyim.

Deniz Yolcuğu

Filmde Zonguldak-İstanbul gemi seferlerini görebilirsiniz ama şehre şu anda deniz yoluyla ulaşım yapılmıyor. Şehir merkezindeki limanda ticari amaçlı genelde Ukrayna ziyaretçilerini getiren gemiler oluyor ama çoğunlukla yük taşımacılığı mevcut.

Dış Hat Yolcuları İçin Havayolu

İç hatlardan havayolu ile şehre ulaşım an itibariyle aktif değil ne yazık ki ama bir çılgınlık yapıp Düsseldorf veya Dortmun üzerinden havayoluyla Zonguldak’a gelebilirsiniz. Ankara ve İstanbul’a yakınlığı nedeniyle iç hatlar talep olmadığından aktif değil ama kim bilir, belki siz bu satırları okurken yeniden aktif olmuş olur! (Bknz:Zonguldak Saltukova Havalimanı) Düsseldorfveya Dortmund ne alaka diyenleri göreyim? Kömür cevheriyle iç içe bir yaşamın kucağına doğduğumuzdan yabancılık çekmemek için şehrin yarısını Almanya’ya Ruhr Bölgesi’ne gurbetçi olarak göndermişiz. Zonguldak merkez ilçe nüfusuyla eşdeğer bir gurbetçi kitlemiz var Almanya’da ve her sene geniş kafileler halinde kenti ziyaret ederler. Tavsiyem eğer gerçekten Zonguldak-Almanya arasında bir seyahat planlıyorsanız gurbetçilerin geldiği-gittiği uçakların dönüşlerine bakın, oldukça ucuza bilet alabilirsiniz.

Zonguldak Saltukova Havalimanı – Zonguldak Gezi Rehberi

Zonguldak’a Ne Zaman Gidilmeli?

Zonguldak’a bahar ve yaz mevsiminde gitmenizi tavsiye ederim. Kara kış yoktur ama çoğunlukla kömür tüketildiğinden hava kalitesi bahar ve yaz aylarında daha iyidir. Yazın kavurucu sıcak beklemeyin, deniz esintileri ile ferah bir yaz yaşayabilirsiniz. Biraz nem var tabi, onu söylemeden edemeyeceğim! Ama baharı ayrı güzeldir. Ara ara ılık yağmur yağar, yapraklar renklenir, deniz, güneş, sahil ve doğa yürüyüşleri, temiz hava!

Temmuz-Ağustos döneminde Zonguldak ve çevresinde (Safranbolu-Amasra) gurbetçiler kentin ve tesislerin doluluk oranının kaynağıdır, butik tesisler bu dönemlerde dolu veya görece daha pahalı olabilir.

Zonguldak’lı Bir Seyahatseverden Şehir Tavsiyeleri

Kendi Rotanızı Belirlemeniz İçin Güncel Gezi Haritaları

Zonguldak’a otobüsle geldiyseniz, deniz kokusunu içinize çekin, gözlerinizi tam karşınızdaki denize çevirin ve derin bir nefes alın

Güncelleme Tarihi: 02 Şubat 2019, 11:05
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER